Yiziphi Izinzuzo Zezempilo Ze-Panax Ginseng

I-Panax ginseng, eyaziwa nangokuthi i-ginseng yaseKorea noma i-ginseng yase-Asia, ibilokhu isetshenziswa amakhulu eminyaka kwezokwelapha zendabuko zaseShayina ngenxa yezinzuzo zayo zempilo ezicatshangelwayo. Lesi sithombo esinamandla saziwa ngezakhiwo zaso eziguquguqukayo, okusho ukuthi sisiza umzimba ukuthi uvumelane nokucindezeleka futhi ulondoloze ibhalansi. Eminyakeni yamuva nje, i-Panax ginseng ithole ukuthandwa emazweni aseNtshonalanga njengekhambi lemvelo lezimo ezahlukene zempilo. Kulesi sihloko, sizohlola izinzuzo zezempilo ezingaba khona ze-Panax ginseng kanye nobufakazi besayensi obusekela ukusetshenziswa kwayo.

Izakhiwo zokulwa nokuvuvukala

I-Panax ginseng iqukethe ama-compounds abizwa ngokuthi ama-ginsenosides, okutholakale ukuthi anemiphumela yokulwa nokuvuvukala. Ukuvuvukala kuyindlela yemvelo umzimba osabela ngayo ekulimaleni noma ekuthelelekeni, kodwa ukuvuvukala okungapheli kuhlotshaniswa nezinkinga eziningi zempilo, okuhlanganisa isifo senhliziyo, isifo sikashukela, kanye nomdlavuza. Izifundo zibonise ukuthi ama-ginsenosides ku-Panax ginseng angasiza ekunciphiseni ukuvuvukala futhi avikele ezifweni ezingamahlalakhona.

Kuqinisa amasosha omzimba

I-Panax ginseng ibilokhu isetshenziswa ngokwesiko ukuthuthukisa amasosha omzimba nokuthuthukisa impilo iyonke. Ucwaningo lusikisela ukuthi ama-ginsenosides ku-Panax ginseng angakhuthaza ukukhiqizwa kwamangqamuzana omzimba futhi athuthukise ukuzivikela komzimba ezifweni. Ucwaningo olushicilelwe kuyi-International Journal of Molecular Sciences luthole ukuthi i-Panax ginseng extract ingaguqula impendulo yamasosha omzimba futhi ithuthukise ikhono lomzimba lokulwa namagciwane.

Kuthuthukisa ukusebenza kwengqondo

Enye yezinzuzo ezaziwa kakhulu ze-Panax ginseng ukuthi ingathuthukisa ukusebenza kwengqondo. Izifundo eziningana zikhombisile ukuthi ama-ginsenosides ku-Panax ginseng angaba nemiphumela yokuvikela izinzwa futhi athuthukise inkumbulo, ukunaka, kanye nokusebenza kwengqondo iyonke. Ukubuyekezwa okushicilelwe ku-Journal of Ginseng Research kuphethe ngokuthi i-Panax ginseng inamandla okuthuthukisa ukusebenza kwengqondo nokuvikela ekuwohlokeni kwengqondo okuhlobene nobudala.

Kwandisa amandla futhi kunciphisa ukukhathala

I-Panax ginseng ivame ukusetshenziswa njengesikhuthazi samandla semvelo kanye nokulwa nokukhathala. Ucwaningo lukhombisile ukuthi ama-ginsenosides ku-Panax ginseng angasiza ekuthuthukiseni ukukhuthazela ngokomzimba, ukunciphisa ukukhathala, kanye nokwandisa amazinga amandla. Ucwaningo olushicilelwe ku-Journal of Ethnopharmacology luthole ukuthi ukwengezwa kwe-Panax ginseng kuthuthukisa ukusebenza kokuzivocavoca kanye nokunciphisa ukukhathala kwabahlanganyeli.

Ilawula ukucindezeleka nokukhathazeka

Njenge-adaptogen, i-Panax ginseng yaziwa ngekhono layo lokusiza umzimba ukuthi ubhekane nokucindezeleka futhi unciphise ukukhathazeka. Izifundo eziningana zibonise ukuthi ama-ginsenosides ku-Panax ginseng angaba nemiphumela yokukhathazeka futhi asize ekulawuleni impendulo yokucindezeleka komzimba. Ukuhlaziywa kwe-meta okwanyatheliswa ku-PLoS One kuthole ukuthi ukwengezwa kwe-Panax ginseng kuhlotshaniswa nokuncipha okukhulu kwezimpawu zokukhathazeka.

Isekela impilo yenhliziyo nemithambo yegazi

I-Panax ginseng ihlolwe ngezinzuzo zayo ezingaba khona empilweni yenhliziyo. Ucwaningo lusikisela ukuthi ama-ginsenosides ku-Panax ginseng angasiza ekwehliseni umfutho wegazi, athuthukise ukugeleza kwegazi, futhi anciphise ingozi yesifo senhliziyo. Ukubuyekezwa okushicilelwe ku-Journal of Ginseng Research kuphethe ngokuthi i-Panax ginseng inamandla okuthuthukisa impilo yenhliziyo nemithambo yegazi futhi inciphise ingozi yesifo senhliziyo.

Ilawula amazinga kashukela egazini

Ezinye izifundo ziphakamise ukuthi i-Panax ginseng ingasiza ekulawuleni amazinga kashukela egazini futhi ithuthukise ukuzwela kwe-insulin. Lokhu kwenza kube wusizo kubantu abanesifo sikashukela noma labo abasengozini yokuthola lesi simo. Ucwaningo olushicilelwe kuyi-Journal of Ginseng Research luthole ukuthi i-Panax ginseng ikhipha ukuzwela kwe-insulin okuthuthukisiwe futhi yehlisa amazinga kashukela egazini kubahlanganyeli abanesifo sikashukela sohlobo 2.

Kuthuthukisa ukusebenza kocansi

I-Panax ginseng ibilokhu isetshenziswa njenge-aphrodisiac kanye nokuthuthukisa ukusebenza kocansi. Ucwaningo lukhombisile ukuthi ama-ginsenosides ku-Panax ginseng angaba nomthelela omuhle ekuvusweni kocansi, ukusebenza kobulili, kanye nokwaneliseka kocansi jikelele. Ukubuyekezwa okuhlelekile okwanyatheliswa kuyi-Journal of Sexual Medicine kuphethe ngokuthi i-Panax ginseng ingaba yimpumelelo ekuthuthukiseni ukusebenza kobulili.

Isekela impilo yesibindi

I-Panax ginseng iye yacwaningwa ngezinzuzo zayo ezingaba khona empilweni yesibindi. Ucwaningo lusikisela ukuthi ama-ginsenosides ku-Panax ginseng angaba nemiphumela yokuvikela isibindi futhi asize ekuvikeleni isibindi ekulimaleni. Ucwaningo olushicilelwe kuyi-Journal of Ethnopharmacology luthole ukuthi i-Panax ginseng extract inciphisa ukuvuvukala kwesibindi futhi ithuthukise ukusebenza kwesibindi kumamodeli ezilwane.

Izakhiwo zokulwa nomdlavuza

Ezinye izifundo ziphakamise ukuthi i-Panax ginseng ingaba nezakhiwo zokulwa nomdlavuza. Ucwaningo lubonise ukuthi ama-ginsenosides ku-Panax ginseng angavimbela ukukhula kwamangqamuzana omdlavuza futhi abangele i-apoptosis, noma ukufa kwamaseli okuhleliwe. Ukubuyekezwa okushicilelwe ku-Journal of Ginseng Research kuphethe ngokuthi i-Panax ginseng inamandla okusetshenziswa njengokwelashwa okusizayo ekwelapheni umdlavuza.

Yiziphi Imiphumela Engemihle Ye-Panax Ginseng?

Ukusetshenziswa kwe-ginseng kuvamile. Itholakala ngisho naseziphuzweni, okungase kukuholele ekukholelweni ukuthi iphephile ngokuphelele. Kodwa njenganoma yisiphi isithasiselo semithi noma imithi, ukuyithatha kungabangela imiphumela engafuneki.
Umphumela ovame kakhulu we-ginseng ukungakwazi ukulala. Eminye imiphumela emibi ebikiwe ifaka:
Ubuhlungu bekhanda
Isicanucanu
Uhudo
Izinguquko zomfutho wegazi
I-Mastalgia (ubuhlungu bebele)
Ukopha kwangasese
Ukusabela kokungezwani komzimba, ukuqubuka okukhulu, kanye nokulimala kwesibindi akuyona imiphumela emibi engavamile kodwa ingaba yingozi kakhulu.

Izinyathelo zokuzivikela
Izingane kanye nabantu abakhulelwe noma abancelisayo kufanele bagweme ukuthatha i-Panax ginseng.
Uma ucabanga ukuthatha i-Panax ginseng, khuluma nomhlinzeki wakho wezempilo uma unalokhu okulandelayo:
Umfutho wegazi ophakeme: I-Panax ginseng ingathinta umfutho wegazi.
Isifo Sikashukela: I-Panax ginseng ingase yehlise amazinga kashukela egazini futhi ihlanganyele nemithi yesifo sikashukela.
Izinkinga zokujiya kwegazi: I-Panax ginseng ingaphazamisa ukujiya kwegazi futhi ihlanganyele neminye imithi yokulwa nokujiya kwegazi.

Isilinganiso: Kufanele Ngithathe I-Panax Ginseng Engakanani?
Khuluma njalo nomhlinzeki wezempilo ngaphambi kokuthatha isithasiselo ukuqinisekisa ukuthi isithasiselo kanye nomthamo kufaneleka ngokwezidingo zakho.
Umthamo we-Panax ginseng uncike ohlotsheni lwe-ginseng, isizathu sokuyisebenzisa, kanye nenani lama-ginsenosides esithasiselweni.
Akukho silinganiso esijwayelekile esinconywayo se-Panax ginseng. Ngokuvamile ithathwa ngemithamo engama-milligram angu-200 (mg) ngosuku ezifundweni. Abanye batuse imithamo engu-500–2,000 ngosuku uma ithathwe empandeni eyomile.
Ngenxa yokuthi imithamo ingahluka, qiniseka ukuthi ufunda ilebula lomkhiqizo ukuze uthole imiyalelo yokuthi ungayithatha kanjani. Ngaphambi kokuqala i-Panax ginseng, khuluma nomhlinzeki wezempilo ukuze uthole umthamo ophephile nofanele.

Kwenzekani Uma Ngithatha I-Panax Ginseng Eningi Kakhulu?

Akukho datha eningi ngobuthi be-Panax ginseng. Ubuthi cishe abukwazi ukwenzeka uma buthathwa ngamanani afanele isikhathi esifushane. Imiphumela emibi ingenzeka kakhulu uma uthatha kakhulu.

Ukusebenzisana
I-Panax ginseng isebenzisana nezinhlobo eziningana zemithi. Kubalulekile ukutshela umhlinzeki wakho wezempilo yonke imithi kadokotela kanye nemithi ye-OTC, amakhambi, kanye nezithasiselo ozithathayo. Zingasiza ekunqumeni ukuthi kuphephile yini ukuthatha i-Panax ginseng.

Ukusebenzisana okungenzeka kufaka phakathi:

I-caffeine noma imithi evuselelayo: Ukuhlanganiswa ne-ginseng kungakhuphula izinga lokushaya kwenhliziyo noma umfutho wegazi.11
Izinto zokunciphisa igazi ezifana neJantoven (warfarin): I-Ginseng ingase inciphise ukujiya kwegazi futhi yehlise ukusebenza kahle kwezinye izinto zokunciphisa igazi. Uma uthatha izinto zokunciphisa igazi, xoxa nomhlinzeki wakho wezempilo nge-Panax ginseng ngaphambi kokuyiqala. Bangase bakwazi ukuhlola amazinga egazi lakho futhi balungise umthamo ngokufanele.17
Imithi yesifo sikashukela esetshenziswa nge-insulin noma ngomlomo: Ukusebenzisa le mithi ne-ginseng kungabangela ukwehla kwe-hypoglycemia ngoba isiza ekwehliseni amazinga kashukela egazini.14
Ama-inhibitor e-Monoamine oxidase (MAOI): I-Ginseng ingandisa ingozi yemiphumela emibi ehlotshaniswa nama-MAOI, kufaka phakathi izimpawu ezifana neze-manic.18
I-Diuretic Lasix (i-furosemide): I-Ginseng inganciphisa ukusebenza kahle kwe-furosemide.19
I-Ginseng ingandisa ingozi yobuthi besibindi uma ithathwa nemithi ethile, okuhlanganisa i-Gleevec (imatinib) kanye ne-Isentress (raltegravir).17
I-Zelapar (selegiline): I-Panax ginseng ingathinta amazinga e-selegiline.20
I-Panax ginseng ingaphazamisa izidakamizwa ezicutshungulwa yi-enzyme ebizwa ngokuthi i-cytochrome P450 3A4 (CYP3A4).17
Kungase kube nokuxhumana okwengeziwe neminye imithi noma izithasiselo. Ngaphambi kokuthatha i-Panax ginseng, cela umhlinzeki wakho wezempilo noma usokhemisi ukuthola ulwazi olwengeziwe mayelana nokuxhumana okungenzeka.

Isifinyezo
I-Ginseng inamandla okuxhumana nezinhlobo eziningana zemithi. Ngaphambi kokuthatha izithasiselo zamakhambi, buza usokhemisi wakho noma umhlinzeki wezempilo ukuthi i-ginseng iphephile yini kuwe ngokusekelwe esimweni sakho sempilo samanje kanye nemithi.

Izithasiselo ezifanayo
Kunezinhlobo eziningana ezahlukene ze-ginseng. Ezinye zivela ezitshalweni ezahlukene futhi zingase zingabi nomphumela ofanayo nowe-Panax ginseng. Izithasiselo zingavela futhi ku-root extract noma ku-root powder.
Ngaphezu kwalokho, i-ginseng ingahlukaniswa ngalezi zindlela ezilandelayo:
Kusha (kungaphansi kweminyaka engu-4 ubudala)
Okumhlophe (oneminyaka engu-4-6 ubudala, okuhlutshiwe bese komiswa)
Okubomvu (okungaphezu kweminyaka engu-6 ubudala, okuphekiwe ngomusi bese komiswa)

Imithombo ye-Panax Ginseng nokuthi Yini Okufanele Uyibheke
I-Panax ginseng ivela empandeni yesitshalo kuhlobo lwe-Panax. Iwumuthi wezitshalo owenziwe ngempande yesitshalo futhi akuyona into ovame ukuyithola ekudleni kwakho.

Uma ufuna isithasiselo se-ginseng, cabanga ngalokhu okulandelayo:
Uhlobo lwe-ginseng
I-ginseng yavela kuyiphi ingxenye yesitshalo (isb., impande)
Yiluphi uhlobo lwe-ginseng olufakiwe (isb., impuphu noma i-extract)
Inani lama-ginsenosides esithasiselweni (inani elijwayelekile elinconywayo lokuqukethwe kwe-ginsenoside ezithasiselweni lingu-1.5–7%).
Kunoma yisiphi isithasiselo noma umkhiqizo wezitshalo, funa esihlolwe ngumuntu wesithathu. Lokhu kunikeza isiqinisekiso sekhwalithi ngoba isithasiselo siqukethe lokho okushiwo ilebula futhi asinazo izinto ezingcolisayo eziyingozi. Funa amalebula avela ku-United States Pharmacopeia (USP), i-National Science Foundation (NSF), noma i-ConsumerLab.

Isifinyezo
Imithi yamakhambi kanye nemithi ehlukile iyathandwa, kodwa ungakhohlwa ukuthi ukuthi into ethile ibhalwe ngokuthi “yemvelo” akusho ukuthi iphephile. I-FDA ilawula izithako zokudla njengezinto zokudla, okusho ukuthi azilawulwa ngokuqinile njengemithi.
I-Ginseng ivame ukutholakala ezithasiselweni naseziphuzweni zamakhambi. Kukholelwa ukuthi isiza ekuphatheni izimo eziningi zempilo, kodwa alukho ucwaningo olwanele lokufakazela ukusebenza kahle kokusetshenziswa kwayo. Uma usesha imikhiqizo, funa izithasiselelo eziqinisekiswe yinkampani yangaphandle ezimele, njenge-NSF, noma ucele umhlinzeki wakho wezempilo ukuthi akunike isincomo somkhiqizo ohlonishwayo.
Ukwengezwa kwe-ginseng kungabangela imiphumela emincane. Kuphinde kuhlangane nemithi ehlukahlukene. Kubalulekile ukuxoxa ngemithi yamakhambi nomhlinzeki wakho wezempilo ukuze uqonde izingozi zayo uma kuqhathaniswa nezinzuzo zayo.

Izinkomba:
Isikhungo Sikazwelonke Sezempilo Ephelele Nezihlanganisiwe. I-ginseng yase-Asia.
UGui QF, Xu ZR, Xu KY, Yang YM. Ukusebenza kahle kwezindlela zokwelapha ezihlobene ne-ginseng ku-type 2 diabetes mellitus: ukubuyekezwa okuhlelekile okubuyekeziwe kanye nokuhlaziywa kwe-meta. Medicine (Baltimore). 2016;95(6):e2584. doi:10.1097/MD.0000000000002584
UShishtar E, uSievenpiper JL, uDjedovic V, nabanye. Umphumela we-ginseng (uhlobo lwe-Panax) ekulawuleni i-glycemic: ukubuyekezwa okuhlelekile kanye nokuhlaziywa kwe-meta kwezilingo zemitholampilo ezilawulwa ngokungahleliwe. PLoS One. 2014;9(9):e107391. doi:10.1371/journal.pone.0107391
UZiaei R, uGhavami A, uGhaedi E, nabanye. Ukusebenza kahle kokwengezwa kwe-ginseng ekugxilweni kwamafutha egazini kubantu abadala: ukubuyekezwa okuhlelekile kanye nokuhlaziywa kwe-meta. I-Complement Ther Med. 2020;48:102239. doi:10.1016/j.ctim.2019.102239
UHernández-García D, Granado-Serrano AB, Martín-Gari M, Naudí A, Serrano JC. Ukusebenza kahle kwe-Panax ginseng supplement kuphrofayili yamafutha egazini. Ukuhlaziywa kwe-meta kanye nokubuyekezwa okuhlelekile kwezilingo zemitholampilo ezingahleliwe. J Ethnopharmacol. 2019;243:112090. doi:10.1016/j.jep.2019.112090
UNaseri K, uSaadati S, uSadeghi A, nabanye. Ukusebenza kahle kwe-ginseng (Panax) kubantu abanesifo sikashukela sangaphambi kwesifo sikashukela kanye nesifo sikashukela sohlobo 2: ukubuyekezwa okuhlelekile kanye nokuhlaziywa kwe-meta. Nutrients. 2022;14(12):2401. doi:10.3390/nu14122401
UPark SH, uChung S, uChung MY, nabanye. Imiphumela ye-Panax ginseng ku-hyperglycemia, umfutho wegazi ophakeme, kanye ne-hyperlipidemia: ukubuyekezwa okuhlelekile kanye nokuhlaziywa kwe-meta. J Ginseng Res. 2022;46(2):188-205. doi:10.1016/j.jgr.2021.10.002
UMohammadi H, uHadi A, uKord-Varkaneh H, nabanye. Imiphumela yokwengezwa kwe-ginseng ezimpawini ezikhethiwe zokuvuvukala: ukubuyekezwa okuhlelekile kanye nokuhlaziywa kwe-meta. I-Phytother Res. 2019;33(8):1991-2001. doi:10.1002/ptr.6399
USaboori S, uFalahi E, uRad EY, nabanye. Imiphumela ye-ginseng ezingeni le-C-reactive protein: ukubuyekezwa okuhlelekile kanye nokuhlaziywa kwe-meta kwezivivinyo zemitholampilo. I-Complement Ther Med. 2019;45:98-103. doi:10.1016/j.ctim.2019.05.021
ULee HW, u-Ang L, uLee MS. Ukusebenzisa i-ginseng ekunakekelweni kwezempilo kwabesifazane abaya esikhathini sokuya esikhathini: ukubuyekezwa okuhlelekile kwezilingo ezilawulwa yi-placebo ezingahleliwe. I-Complement Ther Clin Pract. 2022;48:101615. doi:10.1016/j.ctcp.2022.101615
USellami M, uSlimeni O, uPokrywka A, nabanye. Umuthi wamakhambi wezemidlalo: isibuyekezo. J Int Soc Sports Nutr. 2018;15:14. doi:10.1186/s12970-018-0218-y
UKim S, uKim N, uJeong J, nabanye. Umphumela wokulwa nomdlavuza we-Panax ginseng kanye nama-metabolites ayo: kusukela emithini yendabuko kuya ekutholakaleni kwemithi yesimanje. Izinqubo. 2021;9(8):1344. doi:10.3390/pr9081344
U-Antonelli M, uDonelli D, uFirenzuoli F. Isengezo sokuhlanganiswa kwe-Ginseng sezifo zokuphefumula ezibukhali zesizini: ukubuyekezwa okuhlelekile kanye nokuhlaziywa kwe-meta. I-Complement Ther Med. 2020;52:102457. doi:10.1016/j.ctim.2020.102457
UHassen G, uBelete G, uCarrera KG, nabanye. Imiphumela yezokwelapha yezithako zemithi ekwelapheni okuvamile: umbono wase-US. I-Cureus. 2022;14(7):e26893. doi:10.7759/cureus.26893
ULi CT, uWang HB, uXu BJ. Ucwaningo oluqhathanisayo ngemisebenzi yokulwa nokuqina kwegazi yemithi emithathu yamakhambi aseShayina evela kuhlobo lwePanax kanye nemisebenzi yokulwa nokuqina kwegazi ye-ginsenosides Rg1 kanye ne-Rg2. I-Pharm Biol. 2013;51(8):1077-1080. doi: 10.3109/13880209.2013.775164
UMalík M, Tlustoš P. Amakhambi e-Nootropic, izihlahla, kanye nezihlahla njengezithuthukisi zokuqonda ezingaba khona. Izitshalo (Basel). 2023;12(6):1364. doi:10.3390/plants12061364
U-Awortwe C, uMakiwane M, uReuter H, uMuller C, uLouw J, uRosenkranz B. Ukuhlolwa okubucayi kokuhlolwa kwembangela yokusebenzisana kwemithi yamakhambi ezigulini. Br J Clin Pharmacol. 2018;84(4):679-693. doi:10.1111/bcp.13490
UMancuso C, uSantangelo R. I-Panax ginseng kanye ne-Panax quinquefolius: kusukela ku-pharmacology kuya ku-toxicology. I-Food Chem Toxicol. 2017;107(Pt A):362-372. doi:10.1016/j.fct.2017.07.019
UMohammadi S, u-Asghari G, u-Emami-Naini A, uMansourian M, uBadri S. Ukusetshenziswa kwezithasiselo zezitshalo kanye nokusebenzisana kwezitshalo nemithi phakathi kweziguli ezinesifo sezinso. J Res Pharm Pract. 2020;9(2):61-67. doi:10.4103/jrpp.JRPP_20_30
UYang L, uLi CL, uTsai TH. Ukusebenzisana kwemithi yemithi ngaphambi kokwelashwa kwe-Panax ginseng extract kanye ne-selegiline kumagundane ahamba ngokukhululeka. I-ACS Omega. 2020;5(9):4682-4688. doi:10.1021/acsomega.0c00123
ULee HW, uLee MS, uKim TH, nabanye. I-Ginseng yokungasebenzi kahle kwe-erectile. I-Cochrane Database Syst Rev. 2021;4(4):CD012654. doi:10.1002/14651858.CD012654.pub2
USmith I, uWilliamson EM, uPutnam S, uFarrimond J, uWhalley BJ. Imiphumela kanye nezindlela ze-ginseng kanye ne-ginsenosides ekuqondeni. Nutr Rev. 2014;72(5):319-333. doi:10.1111/nure.12099


Isikhathi sokuthunyelwe: Meyi-08-2024
x