I. Isingeniso
I. Isingeniso
I-Ginseng, ikhambi elidumile lemithi yendabuko yaseShayina, selithole ukunakwa kabanzi ngezinzuzo zalo zezempilo ezingaba khona. Enye yamakhemikhali abalulekile asebenzayo ku-ginseng yi-ginsenosides, okukholelwa ukuthi ineqhaza ezimpahleni zayo zokwelapha. Njengoba kunezinhlobo eziningana ezahlukene ze-ginseng ezitholakalayo, abathengi bavame ukuzibuza ukuthi yiluphi uhlobo oluqukethe amazinga aphezulu kakhulu e-ginsenosides. Kulesi sihloko, sizohlola izinhlobo ezahlukene ze-ginseng futhi sihlole ukuthi iyiphi enezinga eliphezulu kakhulu le-ginsenosides.
Izinhlobo ze-Ginseng
Kunezinhlobo eziningana ze-ginseng, ngayinye inezakhiwo zayo ezihlukile kanye nokwakheka kwamakhemikhali. Izinhlobo ezisetshenziswa kakhulu ze-ginseng zifaka i-Asian ginseng (Panax ginseng), i-American ginseng (Panax quinquefolius), kanye ne-Siberian ginseng (Eleutherococcus senticosus). Uhlobo ngalunye lwe-ginseng luqukethe amanani ahlukahlukene e-ginsenosides, okuyizinto ezisebenzayo ezibangela izinzuzo eziningi zezempilo ezihlobene ne-ginseng.
Ama-Ginsenosides
Ama-Ginsenosides ayiqembu lama-saponins e-steroidal atholakala ezimpandeni, eziqwini, nasemaqabungeni ezitshalo ze-ginseng. Lawa ma-compounds kukholakala ukuthi anezakhiwo ezikwaziyo ukumelana nokuvuvukala, ukulwa nokuvuvukala, kanye ne-antioxidant, okwenza kube yindawo ebalulekile ocwaningweni lwesayensi ngezinzuzo zawo zezempilo ezingaba khona. Ukuhlushwa kanye nokwakheka kwama-ginsenosides kungahluka kuye ngohlobo lwe-ginseng, ubudala besitshalo, kanye nendlela yokutshala.
I-Asian Ginseng (i-Panax ginseng)
I-ginseng yase-Asia, eyaziwa nangokuthi i-ginseng yaseKorea, ingenye yezinhlobo ze-ginseng ezifundwa kakhulu futhi ezisetshenziswa kakhulu. Ivela ezindaweni zezintaba zaseShayina, eKorea, naseRussia. I-ginseng yase-Asia iqukethe ukugcwala okuphezulu kwama-ginsenosides, ikakhulukazi izinhlobo ze-Rb1 kanye ne-Rg1. Lawa ma-ginsenosides kukholakala ukuthi anezakhiwo ezihambisanayo, ezisiza umzimba ukuthi ubhekane nokucindezeleka ngokomzimba nangokwengqondo.
I-American Ginseng (i-Panax quinquefolius)
I-ginseng yaseMelika idabuka eNyakatho Melika futhi yaziwa ngokwakheka kwayo okuhlukile kancane kwama-ginsenosides uma kuqhathaniswa ne-ginseng yase-Asia. Iqukethe ingxenye ephezulu yama-ginsenosides e-Rb1 kanye ne-Rg1, afana ne-ginseng yase-Asia, kodwa futhi iqukethe ama-ginsenosides ahlukile njenge-Re kanye ne-Rb2. Lawa ma-ginsenosides kukholakala ukuthi anegalelo ezinzuzweni zezempilo ze-ginseng yaseMelika, okuhlanganisa ukusekela ukusebenza komzimba kanye nokunciphisa ukukhathala.
I-Siberian Ginseng (i-Eleutherococcus senticosus)
I-ginseng yaseSiberia, eyaziwa nangokuthi i-eleuthero, iyinhlobo yezitshalo ehlukile kwi-ginseng yase-Asia neyaseMelika, yize ivame ukubizwa ngokuthi i-ginseng ngenxa yezakhiwo zayo ezifanayo. I-ginseng yaseSiberia iqukethe isethi ehlukile yamakhemikhali asebenzayo, aziwa ngokuthi ama-eleutherosides, ahluke ngokwesakhiwo kuma-ginsenosides. Ngenkathi ama-eleutherosides abelana ngezakhiwo ezithile ze-adaptogenic nama-ginsenosides, awawona amakhemikhali afanayo futhi akufanele adidaniswe.
Iyiphi i-ginseng enama-ginsenosides aphezulu?
Uma kukhulunywa ngokunquma ukuthi iyiphi i-ginseng enezinga eliphezulu kakhulu le-ginsenosides, i-Asian ginseng (i-Panax ginseng) ivame ukubhekwa njengenamandla kakhulu ngokwezinga le-ginsenoside. Izifundo zibonise ukuthi i-Asian ginseng iqukethe ingxenye ephezulu ye-Rb1 kanye ne-Rg1 ginsenosides uma kuqhathaniswa ne-American ginseng, okwenza kube ukukhetha okuthandwayo kulabo abafuna izinzuzo zezempilo ze-ginsenosides.
Kodwa-ke, kubalulekile ukuqaphela ukuthi okuqukethwe yi-ginsenoside okuphelele kungahluka kuye ngohlobo oluthile lwe-ginseng, ubudala besitshalo, kanye nendlela yokutshala. Ngaphezu kwalokho, izindlela zokucubungula nokukhipha ezisetshenziswa ukudala imikhiqizo ye-ginseng zingathinta nokugcwala kwama-ginsenosides kumkhiqizo wokugcina.
Kuyafaneleka futhi ukusho ukuthi nakuba i-ginseng yase-Asia ingaba nenani eliphakeme kakhulu lama-ginsenoside athile, i-ginseng yaseMelika kanye ne-ginseng yaseSiberia nazo ziqukethe ama-ginsenoside ahlukile anganikeza izinzuzo zawo ezihlukile zezempilo. Ngakho-ke, ukukhetha i-ginseng kufanele kusekelwe ezidingweni zempilo zomuntu ngamunye kanye nezintandokazi zakhe, kunokuba kusekelwe kuphela kokuqukethwe kwe-ginsenoside.
Isiphetho
Ekuphetheni, i-ginseng iyikhambi elidumile lamakhambi elinomlando omude wokusetshenziswa kwendabuko ngenxa yezinzuzo zalo ezingaba khona kwezempilo. Amakhemikhali asebenzayo ku-ginseng, aziwa ngokuthi ama-ginsenosides, kukholakala ukuthi anegalelo ezakhiweni zayo ezikwaziyo ukumelana nokuvuvukala, ukulwa nokuvuvukala, kanye ne-antioxidant. Nakuba i-ginseng yase-Asia ivame ukubhekwa njengenokugcwala okuphezulu kakhulu kwama-ginsenosides, kubalulekile ukucabangela izakhiwo ezihlukile zohlobo ngalunye lwe-ginseng bese ukhetha olufanela kangcono izidingo zezempilo zomuntu ngamunye.
Njenganoma yisiphi isithasiselo semithi, kunconywa ukuthi uthintane nochwepheshe wezempilo ngaphambi kokusebenzisa i-ginseng, ikakhulukazi uma unezinkinga zempilo eziyisisekelo noma uthatha imithi. Ngaphezu kwalokho, ukuthenga imikhiqizo ye-ginseng emithonjeni ethembekile nokuqinisekisa ukuthi ihlolwe ikhwalithi kanye namandla kungasiza ekuqinisekiseni ukuthi uthola inzuzo enkulu kuma-ginsenosides akhona kumkhiqizo.
Izinkomba:
Attele AS, Wu JA, Yuan CS. I-Ginseng pharmacology: izakhi eziningi kanye nezenzo eziningi. Biochem Pharmacol. 1999;58(11):1685-1693.
UKim HG, uCho JH, uYoo SR, nabanye. Imiphumela yokulwa nokukhathala yePanax ginseng CA Meyer: isivivinyo esingahleliwe, esingaboni kabili, esilawulwa yi-placebo. PLoS One. 2013;8(4):e61271.
Kennedy DO, Scholey AB, Wesnes KA. Izinguquko ezincike kumthamo ekusebenzeni kwengqondo kanye nesimo sengqondo ngemuva kokunikezwa kwe-Ginseng ngokushesha kubantu abasha abazinikele abanempilo. Psychopharmacology (Berl). 2001;155(2):123-131.
Siegel RK. I-Ginseng kanye nomfutho wegazi ophakeme. I-JAMA. 1979;241(23):2492-2493.
Xhumana nathi
UGrace HU (Umphathi Wezokumaketha)grace@biowaycn.com
UCarl Cheng (i-CEO/uMphathi)ceo@biowaycn.com
Iwebhusayithi:www.biowaynutrition.com
Isikhathi sokuthunyelwe: Ephreli-16-2024